Tijdens de lezing wordt ingegaan op enerzijds het proces van het archeologisch onderzoek en de bijbehorende wetgeving en anderzijds op de archeologische onderzoeken in Zuidoost-Brabant, die sinds de invoering van de Wet op de Archeologische Monumentenzorg in 2007, flink in aantal zijn toegenomen. Wanneer is archeologisch onderzoek nodig en hoe weet je waar je moet zoeken? Wat hebben recente archeologische onderzoeken aan nieuwe vondsten aan inzichten in ons verleden opgeleverd?
Aan de hand van de recente archeologische onderzoeken in de regio in combinatie met beeldmateriaal en reconstructies zal een actueel beeld worden geschetst van het dagelijks leven van de mensen die hier in een ver verleden woonden en hoe ze het landschap gebruikten en inrichten. Het bewoningsverhaal begint met rondtrekkende jagers, circa 12000 jaar geleden in een toen nog ijskoud gebied, en verloopt via laatprehistorische boerengemeenschappen en Romeinse overheersing naar de langdurige strijdtonelen in de middeleeuwen en de Tachtigjarige Oorlog. Duidelijk zal worden dat grootschalig archeologisch onderzoek in de regio heeft aangetoond dat er vanaf de late bronstijd tot nu, bijna continu bewoning is geweest.  
Ria Berkvens (1970) studeerde Klassieke en provinciaal Romeinse archeologie aan de Universiteit van Nijmegen. Van 1999 tot 2007 was zij werkzaam bij de gemeente Breda, waarvan de eerste jaren als projectleider van het grootschalig archeologisch onderzoek Breda-West en sinds 2003 als gemeentelijk archeoloog. Sinds 2007 werkt zij als regioarcheoloog bij de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (voorheen de Milieudienst van het Samenwerkingsverband Regio Eindhoven) en adviseert meer dan 15 gemeenten in de regio op het gebied van archeologie en cultuurhistorie van voor tot eind. In die hoedanigheid heeft ze ook veel archeologische/cultuurhistorische verwachtingen/waarden- en erfgoedkaarten opgesteld voor gemeenten in Zuidoost-Brabant met daaraan gekoppeld erfgoedbeleid. Maar bovenal coördineert zij vrijwel alle archeologische onderzoeken in de regio en weet ze wat de resultaten hiervan zijn.